Dalsze próby Rosji

Dalsze próby Rosji mające na celu rozszerzenie wpływów w Turcji spotkały się z ostrą reakcją Wielkiej Brytanii oraz Francji i w efekcie doprowadziły do wojny krymskiej (1853-56). Wojna zakończyła się klęską Rosji, która na mocy traktatu paryskiego (1856) utraciła prawo do posiadania floty wojennej na Morzu Czarnym, a także musiała zwrócić Turcji zajęty w czasie działań wojennych Kars. Kolejna wojna rosyjsko-turecka (1877-78) zakończyła się podpisaniem traktatu pokojowego w San Stefano umacniającego pozycję Rosji na Bałkanach (utworzenie Bułgarii). Walczące ze sobą o wpływy w tym rejonie mocarstwa europejskie nie były w stanie zahamować procesu tworzenia się państw bałkańskich, które od autonomii przechodziły do pełnej niepodległości, często nie respektując postanowień międzynarodowych kongresów. W 1862 r. zjednoczyły się Wołoszczyzna i Mołdawia, tworząc Rumunię, której niepodległość została uznana na kongresie berlińskim w 1878 roku. Na tym samym kongresie uznano niepodległość Serbii i Czarnogóry. Chociaż kongres berliński zredukował Bułgarię do niewielkiego kraju, to jednak po powstaniu Bułgarów w 1885 roku nastąpiło ponowne zjednoczenie państwa (od 1908 roku pełna niepodległość).